Wat is variantieanalyse?
Variantieanalyse is een techniek die in de boekhouding en het financiële management wordt gebruikt om werkelijke resultaten versus voorspelde resultatenHierbij worden de verschillen tussen de resulterende cijfers geanalyseerd om de redenen voor eventuele afwijkingen te identificeren en indien nodig corrigerende maatregelen te nemen.
Door variantieanalyse uit te voeren, kan een bedrijf succesgebieden identificeren en zich richten op mogelijke verbeteringen.
Variantieanalyseformule
De formule voor variantieanalyse kan variëren, afhankelijk van de specifieke toepassing, maar een algemene formule voor het berekenen van variantie is:
Variantie = Werkelijk bedrag – Begroot bedrag
- Werkelijk bedrag: het werkelijke bedrag van een bepaald item, zoals inkomsten of uitgaven, voor een bepaalde periode.
- Begroot bedrag: het bedrag dat voor hetzelfde item voor dezelfde periode werd verwacht of gepland.
De variantie kan positief zijn, wat aangeeft dat het werkelijke bedrag het begrote bedrag overschreed, of negatief, wat aangeeft dat het werkelijke bedrag onder het begrote bedrag bleef. Een grote positieve of negatieve variantie kan een teken zijn dat er problemen zijn die moeten worden aangepakt om de financiële prestaties te verbeteren.
Naast deze basisformule zijn er veel variaties en specifieke formules die worden gebruikt voor variantieanalyse in verschillende vakgebieden en industrieën, zoals productie, gezondheidszorg en projectmanagement.
De rol van variantieanalyse bij budgettering
Zoals besproken, houdt variantieanalyse in dat werkelijke resultaten worden vergeleken met verwachte resultaten en dat de verschillen worden geanalyseerd. De verschillen kunnen positief of negatief zijn en kunnen worden uitgedrukt als gunstige of ongunstige varianties.
Gunstige afwijkingen zijn afwijkingen die resulteren in beter dan verwachte financiële prestaties, terwijl ongunstige afwijkingen resulteren in slechter dan verwachte prestaties. Door de afwijkingen te vergelijken, kunnen bedrijven de oorzaken van de verschillen zien en corrigerende maatregelen nemen om problemen aan te pakken of kansen te benutten.
Waarom is variantieanalyse nuttig bij budgettering?
1. Het helpt bij het monitoren en evalueren van financiële prestaties
Door de werkelijke resultaten te vergelijken met de begrote resultaten, kunnen bedrijven snel vaststellen op welke gebieden ze beter of slechter presteren.
2. Het kan de oorzaken van variaties identificeren
Variantieanalyse stelt bedrijven in staat de redenen voor de verschillen tussen werkelijke en begrote resultaten te identificeren. Deze informatie is essentieel voor het ontwikkelen van corrigerende maatregelen die de financiële prestaties kunnen verbeteren.
3. Bedrijven kunnen de effectiviteit van budgettering evalueren
Door afwijkingen te analyseren, kunnen bedrijven beoordelen hoe nauwkeurig hun budgetteringsproces is en indien nodig verbeteringen doorvoeren.
4. Bedrijven kunnen weloverwogen beslissingen nemen
Als bedrijven inzicht hebben in de oorzaken van afwijkingen, kunnen ze weloverwogen beslissingen nemen over de toewijzing van middelen en prioriteit geven aan gebieden waar corrigerende maatregelen nodig zijn.
Wat zijn de soorten variaties?
Er zijn verschillende soorten variantieanalyse.
1. Kostenvariantieanalyse
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen de werkelijke kosten bij het produceren van een product of het leveren van een dienst en de verwachte kosten. Het is nuttig voor het identificeren van gebieden van inefficiëntie of kostenoverschrijdingen.
Formule voor kostenvariantieanalyse
CV = Verdiende waarde (EV) – Werkelijke kosten (AC)
- De verdiende waarde (EV) vertegenwoordigt de begrote kosten van het werk dat is voltooid tot het moment van analyse, zoals bepaald door de prestatiemetingsbasislijn (PMB) van het project.
- De werkelijke kosten (AC) zijn de werkelijke kosten die het project tot aan de analyse heeft gemaakt.
Als de resulterende CV een positief getal is, betekent dit dat het project onder budget is. Omgekeerd, als de CV negatief is, betekent dit dat het project boven budget is. Een CV van nul betekent dat het project precies binnen budget is.
2. Analyse van de omzetvariantie
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen werkelijke omzet en verwachte omzet. Het is handig om gebieden te identificeren waar de verkoop onder de verwachtingen blijft of waar prijsstrategieën mogelijk moeten worden aangepast.
Formule voor analyse van omzetvariantie
Omzetvariantie = Werkelijke omzet – Verwachte omzet
- Werkelijke omzet: De omzet die een bedrijf daadwerkelijk heeft verdiend gedurende een bepaalde periode.
- Verwachte omzet: de omzet die een bedrijf volgens de prognose of begroting in dezelfde periode zou behalen.
Als de omzetvariantie positief is, betekent dit dat het bedrijf meer omzet heeft verdiend dan verwacht. Als de variantie negatief is, betekent dit dat het bedrijf minder omzet heeft verdiend dan verwacht.
3. Volumevariantieanalyse
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen het werkelijke verkoopvolume en het verwachte verkoopvolume. Het is handig om gebieden te identificeren waar de verkoop onder de verwachtingen blijft of waar de capaciteitsbenutting niet optimaal is.
Formule voor volumevariantieanalyse
Volumevariantie = (werkelijke hoeveelheid – begrote hoeveelheid) x begrote prijs
- Werkelijke hoeveelheid: Het werkelijke aantal verkochte of geproduceerde eenheden gedurende een periode.
- Begrote hoeveelheid: Het aantal eenheden dat volgens planning gedurende een bepaalde periode verkocht of geproduceerd zou worden.
- Begrote prijs: De verwachte prijs per eenheid voor de begrote hoeveelheid.
De volumevariantie kan worden berekend voor verschillende elementen van het bedrijf, zoals verkoop of productie, en kan worden gebruikt om de factoren te bepalen die de variantie hebben veroorzaakt. Als de volumevariantie positief is, betekent dit dat de daadwerkelijk verkochte of geproduceerde hoeveelheid de begrote hoeveelheid overschreed, en als deze negatief is, betekent dit dat de daadwerkelijke hoeveelheid lager was dan de begrote hoeveelheid.
4. Analyse van materiaalvariantie
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen de werkelijke kosten van materialen die in de productie worden gebruikt en de verwachte kosten. Het is nuttig om gebieden te identificeren waar verspilling of inefficiëntie optreedt bij het gebruik van materialen.
Formule voor materiaalvariantieanalyse
Materiaalkostenvariantie = (werkelijke hoeveelheid gebruikt materiaal x werkelijke materiaalkosten) – (standaardhoeveelheid toegestaan materiaal x standaardmateriaalkosten)
- Werkelijke hoeveelheid gebruikt materiaal: de totale hoeveelheid materialen die daadwerkelijk bij de productie is gebruikt.
- Werkelijke materiaalkosten: de werkelijke kosten die gemaakt zijn voor de aanschaf van de materialen die gebruikt worden bij de productie.
- Standaardhoeveelheid toegestaan materiaal: de hoeveelheid materiaal die gebruikt had moeten worden op basis van de door het bedrijf vastgestelde norm.
- Standaardmateriaalkosten: de door het bedrijf vastgestelde standaardmateriaalkosten.
De materiaalkostenvariantie kan verder worden onderverdeeld in twee componenten:
A. Materiaalprijsvariatie
Het verschil tussen de werkelijke kosten van de aangeschafte materialen en de standaardkosten van de materialen die betaald hadden moeten worden.
Materiaalprijsvariantie = (werkelijke hoeveelheid gebruikt materiaal x (werkelijke prijs – standaardprijs))
B. Variantie in materiaalgebruik
Het verschil tussen de daadwerkelijk gebruikte hoeveelheid materialen en de standaard hoeveelheid materialen die gebruikt had moeten worden.
Materiaalgebruiksvariantie = (Standaardprijs x (werkelijke hoeveelheid gebruikt materiaal – standaardhoeveelheid toegestaan materiaal))
5. Analyse van arbeidsvariantie
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen de daadwerkelijk gemaakte arbeidskosten en de verwachte kosten. Het is nuttig om gebieden te identificeren waar arbeidsinefficiënties of productiviteitsproblemen kunnen optreden.
Formule voor analyse van arbeidsvariantie
Arbeidsvariantie = (werkelijke gewerkte uren x werkelijk tarief) – (toegestane standaarduren x standaardtarief)
- Werkelijke gewerkte uren: Het totale aantal uren dat werknemers gedurende een bepaalde periode hebben gewerkt.
- Werkelijk tarief: Het werkelijke uurtarief dat aan werknemers is betaald gedurende dezelfde periode.
- Toegestane standaarduren: Het standaard aantal uren dat is toegestaan voor het voltooien van een specifieke taak of klus.
- Standaardtarief: Het standaardtarief per uur dat aan werknemers wordt betaald voor het voltooien van dezelfde taak of klus.
Door de werkelijke arbeidskosten te vergelijken met de standaard arbeidskosten, kunnen managers vaststellen of de arbeidskosten hoger of lager zijn dan verwacht. Als de werkelijke arbeidskosten hoger zijn dan de standaard arbeidskosten, geeft dit aan dat de arbeidskosten niet efficiënt zijn beheerd en dat er corrigerende maatregelen moeten worden genomen om de kosten te verlagen. Als de werkelijke arbeidskosten daarentegen lager zijn dan de standaard arbeidskosten, geeft dit aan dat de arbeid efficiënt is beheerd en kan het bedrijf stappen ondernemen om de huidige prestaties te behouden of te verbeteren.
6. Overheadvariantieanalyse
Dit type variantieanalyse wordt gebruikt om het verschil te identificeren tussen de daadwerkelijk gemaakte overheadkosten en de verwachte kosten. Het is handig om gebieden te identificeren waar overheadkosten hoger zijn dan verwacht, zoals nutsvoorzieningen of huur.
Formule voor overheadvariantieanalyse
Overheadvariantie = Werkelijke overheadkosten – Begrote/standaard overheadkosten
- Werkelijke overheadkosten: De werkelijke kosten die een bedrijf maakt gedurende een bepaalde periode. Deze kosten omvatten alle indirecte kosten die verband houden met het productieproces, zoals huur, nutsvoorzieningen, afschrijvingen en indirecte arbeidskosten.
- Begrote/standaard overheadkosten: De geschatte of vooraf bepaalde kosten die een bedrijf verwacht te maken gedurende een bepaalde periode. Deze kosten worden berekend op basis van verschillende factoren, zoals historische gegevens, industriële benchmarks en productieniveaus.
Door de werkelijke overheadkosten te vergelijken met de begrote of standaard overheadkosten, kunnen bedrijven de redenen voor de afwijking achterhalen en corrigerende maatregelen nemen om hun overheadkosten te beheersen.
Problemen met variantieanalyse
Er zijn een aantal potentiële problemen die kunnen ontstaan bij het gebruik van variantieanalyse, waaronder:
Onvolledige of onjuiste gegevens
Variantieanalyse vereist nauwkeurige en volledige gegevens om effectief te zijn. Als de gegevens die in de analyse worden gebruikt onvolledig of onnauwkeurig zijn, zullen de resultaten niet betrouwbaar of betekenisvol zijn.
Te veel vertrouwen op gemiddelden
Gemiddelden kunnen nuttig zijn voor het samenvatten van grote hoeveelheden data, maar ze kunnen ook misleidend zijn als er veel variatie in de data zit. In sommige gevallen kan het nuttiger zijn om naar de distributie van de data te kijken of andere statistische metingen te gebruiken om een beter begrip van de variabiliteit te krijgen.
Het niet in overweging nemen van alle factoren
Variantieanalyse richt zich doorgaans op financiële gegevens, maar er kunnen ook niet-financiële factoren zijn die bijdragen aan de variantie. Bijvoorbeeld, veranderingen in marktomstandigheden, klantvoorkeuren of productieprocessen kunnen allemaal invloed hebben op de resultaten, maar worden mogelijk niet weerspiegeld in de financiële gegevens.
Onjuiste benchmarking
Variantieanalyse houdt vaak in dat de werkelijke resultaten worden vergeleken met een of andere vorm van benchmark voor de industrie of standaard. Als de benchmark echter ongepast of onrealistisch is, kunnen de resultaten misleidend zijn. Het is belangrijk om de juiste benchmarks voor de industrie zorgvuldig te selecteren en deze indien nodig aan te passen op basis van veranderingen in de zakelijke omgeving.
Het niet in overweging nemen van causaliteit
Variantieanalyse kan verschillen identificeren tussen werkelijke en verwachte resultaten, maar het verklaart niet noodzakelijkerwijs waarom die verschillen bestaan. Het is belangrijk om dieper te graven en de onderliggende oorzaken te identificeren om effectieve strategieën voor verbetering te ontwikkelen.
Voorbeeld van variantieanalyse
Stel je een bedrijf voor dat $ 100,000 aan omzet in een bepaald kwartaal had begroot, maar slechts $ 90,000 aan daadwerkelijke omzet behaalde. De variantie is -$ 10,000, wat aangeeft dat de daadwerkelijke prestatie slechter is dan de geplande prestatie.
Het bedrijf kan een variantieanalyse uitvoeren om de redenen voor de variantie te identificeren. Mogelijke redenen kunnen zijn: een lager dan verwacht verkoopvolume, lagere verkoopprijzen of hogere kosten van verkochte goederen. Door de oorzaak van de variantie te identificeren, kan het bedrijf corrigerende maatregelen nemen, zoals het aanpassen van verkoopstrategieën of het verlagen van kosten, om toekomstige prestaties te verbeteren.
Financiële prognosetools gebruiken voor financiële analyses
Variantieanalyse is slechts één aspect van het volgen en beoordelen van de financiële prestaties en doelstellingen van uw bedrijf. financiële prognosetool kunnen een uitstekende aanvulling zijn op financiële analyses, omdat ze bedrijven helpen weloverwogen beslissingen te nemen op basis van nauwkeurige voorspellingen van toekomstige financiële prestaties.
Met de financiële prognosetool Brixx kunt u ervoor zorgen dat variantieanalyses, naast andere financiële componenten, eenvoudig worden bijgehouden en gerapporteerd. Hiervoor hoeft u alleen maar een paar gegevens in de software in te voeren. Meld u vandaag nog aan voor een proefperiode.
